Woordenlijst rijexamen

Rond het rijexamen vallen veel afkortingen en vakwoorden. Wat is een M36, wat betekent code 78 en wat is een retributiebijslag? Hier vind je de uitleg van de termen die je op deze site en bij de examencentra tegenkomt.

Dit is een onafhankelijke informatiesite en is niet officieel verbonden aan het examencentrum of de organisaties erachter. Reserveren doe je bij Autoveiligheid, de organisatie die het examencentrum uitbaat.

A en B

ADR: Het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg. Wie dat doet, heeft een ADR-opleidingsgetuigschrift nodig, dat 5 jaar geldig is. Meer bij ADR-examen.
Audiovertaling: Een manier om het theorie-examen in het Frans, Duits of Engels af te leggen. De vragen worden eerst in het Nederlands voorgelezen en daarna in de gekozen taal. Het kost 43 euro extra. Meer bij examen met extra ondersteuning.
Basiskwalificatie: Het examen om het bewijs van vakbekwaamheid, code 95, te behalen. Het bestaat uit een theorie-examen in drie delen en een praktijkexamen. Zie code 95.
Begeleider: Iemand die met je meerijdt tijdens je stage met een voorlopig rijbewijs M36 of M12 en die op dat rijbewijs vermeld staat. Je mag er één of maximaal twee kiezen. Meer bij begeleider worden.
Begeleidersattest: Het bewijs dat een begeleider het vormingsmoment volgde. Je krijgt het van de rijschool of lesgever en het is 10 jaar geldig. Op de examendag moet het kunnen worden voorgelegd.
BelDrive: Een toepassing van de FOD Mobiliteit waarmee je je (voorlopig) rijbewijs kunt aanvragen of hernieuwen. Je logt in met je identiteitskaart of de itsme-app. Zie rijbewijs aanvragen.
Bekwaamheidsattest: Het attest dat een erkende rijschool je geeft als ze je bekwaam acht om alleen te rijden. Je hebt het nodig voor een voorlopig rijbewijs M18, na minstens 20 uur praktijkles.
BIS-nummer: Een nummer voor kandidaten die geen rijksregisternummer hebben. Voor het ADR-examen maken zij een afspraak via een contactformulier in plaats van online.
Bijlage 4: Een attest dat je bij je gemeente aanvraagt als je voorlopig rijbewijs verlopen is. Je levert je oude voorlopig rijbewijs in en kunt dan, onder voorwaarden, het praktijkexamen afleggen via een erkende rijschool. Zie voorlopig rijbewijs.

C tot en met D

Code 78: Een vermelding op je rijbewijs, ook automatisch genoemd, die zegt dat je rijbewijs alleen geldt voor voertuigen met automatische schakeling. Zie automaat of manueel.
Code 95: Het bewijs van vakbekwaamheid voor beroepschauffeurs van vrachtwagens en bussen. Je verlengt het om de vijf jaar met 35 uur nascholing. Zie code 95.
Code 96: Een toevoeging op rijbewijs B waarmee je een samenstel van wagen en aanhangwagen tot 4.250 kg mag besturen. Zie rijbewijs BE en B96.
Directe toegang: Bij motorrijbewijzen: je start meteen op een A2 of A, op de minimumleeftijd, in plaats van op te bouwen vanuit een lager rijbewijs. Zie motorrijbewijs.
Doorgangspunten: Vaste plekken, zoals kruispunten en pleinen, waarlangs het praktijkexamen kan lopen. Voor het examencentrum in Alken staan er 32 in de officiële lijst, in Alken en Hasselt. De weg tussen de punten is niet vastgelegd. Zie praktijkexamen B.

G tot en met L

GOCA Vlaanderen: De sectorfederatie voor autokeuring en rijbewijsexaminering in Vlaanderen. Ze geeft de officiële brochures over de examens uit en publiceert cijfers.
Getuigschrift van praktijkonderricht: Het bewijs van een erkende rijschool dat je de voorgeschreven praktijklessen volgde. Je hebt het onder meer nodig na twee mislukte praktijkexamens. Het wordt ook rijschoolattest genoemd.
Herstelexamen: Een theorie- of praktijkexamen dat een rechter oplegt na een rijverbod. Zie herstelexamen.
Itsme: Een app waarmee je inlogt. Voor het online afsprakensysteem voor het praktijkexamen is itsme vereist, voor kandidaat, ouder of vrije begeleider.
Leestest: Een test op het einde van het theorie-examen als je nog geen rijbewijs hebt. Voldoe je niet, dan moet je een onderzoek bij een oogarts ondergaan.

M

M12: Een voorlopig rijbewijs van 12 maanden, met begeleider. Je kunt het eenmalig aanvragen als je vorig voorlopig rijbewijs verlopen is, na minstens 6 uur rijles. Een minimale stage is dan niet verplicht.
M18: Een voorlopig rijbewijs van 18 maanden, zonder begeleider, vanaf 18 jaar. Je volgt eerst minstens 20 uur rijles in een erkende rijschool.
M36: Een voorlopig rijbewijs van 36 maanden, met begeleider, vanaf 17 jaar. Rijlessen zijn niet verplicht.
Mijn Burgerprofiel: De online profielpagina van de Vlaamse overheid met je persoonlijke gegevens. Je ziet er onder meer je deelname aan het vormingsmoment en de termijn voor je terugkommoment.
Model 3: Het voorlopig rijbewijs voor scholing in onder meer de categorieën motor, BE, C en D, en om een code 78 op te heffen. Het is 12 maanden geldig.
MTM: De maximaal toegelaten massa van een voertuig of aanhangwagen. Ze bepaalt welk rijbewijs je nodig hebt.

O tot en met R

Oefenperiode of stage: De periode met je voorlopig rijbewijs waarin je oefent op de openbare weg voor je praktijkexamen. Voor een M18 en een M36 is ze minstens 5 maanden.
Privéterrein: De proef waarop je manoeuvres uitvoert buiten het verkeer. Ze hoort bij het praktijkexamen voor motor, bromfiets, aanhangwagens, vrachtwagens, bussen en landbouwvoertuigen.
Progressieve toegang: Bij motorrijbewijzen: je hebt sinds minstens 2 jaar een A1 en wilt A2, of een A2 en wilt A. Je bent dan vrijgesteld van het theorie-examen. Zie motorrijbewijs.
Retributie: Het bedrag dat je betaalt voor een examen. Het examencentrum mag vragen om het vooraf te betalen.
Retributiebijslag: Een toeslag die je bij een nieuwe afspraak betaalt als je niet of te laat annuleerde, of als je en je voertuig niet in orde waren. Voor rijbewijs B is dat 32 euro. Zie annuleren.
Risicoperceptietest: De computertest met filmpjes uit het verkeer, die bij het praktijkexamen B hoort. Zie risicoperceptietest.

S tot en met T

Samenstel: Een trekkend voertuig samen met een aanhangwagen of oplegger.
Speciale zitting of vertraagd examen: Een theorie-examen waarbij een examinator de vragen voorleest en je meer tijd krijgt. Je hebt een attest nodig. Zie examen met extra ondersteuning.
Tachograaf: Het toestel in een vrachtwagen of bus dat rij- en rusttijden registreert. Bij het praktijkexamen voor C en D gebruik je het.
Terugkommoment: Een verplichte opleiding van 4 uur, 6 tot 9 maanden nadat je je definitieve rijbewijs B hebt gekregen. Zie rijbewijs aanvragen.
Titularisnummer: Een nummer dat je bij je gemeente aanvraagt als je geen rijksregisternummer hebt, om tot een examen toegelaten te worden.

V en Z

Vakbekwaamheid: De beroepskwalificatie voor chauffeurs van vrachtwagens en bussen, op het rijbewijs aangeduid als code 95. Zie code 95.
Verval van het recht tot sturen: Een straf van een rechter, ook rijverbod genoemd. Ze belet je te rijden, van 8 dagen tot levenslang. Zie herstelexamen.
Voorlopig rijbewijs: Het scholingsdocument waarmee je mag oefenen voor je praktijkexamen. Het formulier om het aan te vragen laat je niet toe te rijden. Zie voorlopig rijbewijs.
Vormingsmoment: Een verplicht informatiemoment van 3 uur voor begeleiders van een M36 of M12 van vanaf 1 maart 2024. Het kost 21 euro. Zie begeleider worden.
Vrije begeleiding: Je leert rijden met een begeleider die geen rijschool is, bijvoorbeeld een ouder. Het is de weg van het voorlopig rijbewijs M36.
Zelfstandig rijden: Een onderdeel van de proef op de openbare weg van 10 tot 15 minuten, waarin je zelf je weg zoekt met gps en wegwijzers. Zie verloop praktijkexamen.

Bronnen en laatste controle

De informatie op deze pagina komt van de officiële pagina's van Autoveiligheid, GOCA Vlaanderen en de Vlaamse overheid en is in eigen woorden herschreven. Laatst gecontroleerd op 16 oktober 2026.